{"id":5923,"date":"2008-10-03T07:38:50","date_gmt":"2008-10-03T07:38:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tulipphoto.pro\/journaal\/2008\/10\/03\/over-vroeger\/"},"modified":"2014-02-21T12:09:56","modified_gmt":"2014-02-21T12:09:56","slug":"over-vroeger","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tulipphoto.pro\/journaal\/2008\/10\/03\/over-vroeger\/","title":{"rendered":"Over vroeger"},"content":{"rendered":"

Vanmorgen viel mijn oog op\u00a0een artikel over een nieuw boek van Catherine Keijl waarin zij onder meer schrijft over\u00a0nostalgie bij het eten of ruiken van bepaalde\u00a0gerechten. Dit trok mijn aandacht omdat ik dat verschijnsel ook ken. Hoe zit dat? Mijn vader, een eenvoudige fabrieksarbeider,\u00a0en moeder, hadden 11 kinderen, 8 jongens en drie meiden; als eerstgeborene weet ik nog veel van de armoede die\u00a0we\u00a0\u00a0in onze jeugd kenden. Mijn vader had een mager fabrieksloontje;de spoeling was\u00a0dus heel dun; met meer kunst dan vliegwerk\u00a0hebben ze ons groot gebracht. Maar de\u00a0armoede was slechts van materiele aard; de\u00a0normen en waarden waarmee we opgroeiden leden er niet onder;\u00a0 zo werd ons geleerd ook met weinig\u00a0tevreden te zijn. Onze ouders\u00a0zijn er zelfs in geslaagd,\u00a0om ons ondanks\u00a0de financiele moeilijke en uiterst povere leefomstandigheden van toen, warme herinneringen aan een gelukkige\u00a0jeugd na te laten. Voor die prestatie van mijn vader en moeder heb ik, nu ik z\u00e9lf als vader en bap door de mazelen gepokt ben, heel veel en diep respect.<\/font><\/p>\n

Het huis – met handkar ervoor –\u00a0waar we met ons ouderlijk gezin begin 50-er jaren in woonden; ik sliep achter het linkerraam van de dakkapel op de zolder. In de schamele keuken van dit huis werden de\u00a0eerste oliebolletjes die ik als jongetje proefde,\u00a0door mijn vader gebakken.<\/u><\/em><\/font><\/p>\n

\"\"\u00a0<\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Er zijn nu n\u00f3g steeds van die schaarse momenten, waarop ik\u00a0me dat gelukkige gevoel van toen\u00a0weer exact herinner. Bijvoorbeeld als\u00a0we\u00a0oliebollen eten, met kermis of met de jaarwisseling.\u00a0Dan zie ik w\u00e9\u00e9r mijn vader,- ooit koksknecht bij de plaatselijke bakker,- op de oudejaarsdagen\u00a0thuis\u00a0oliebollen en appelflappen bakken. Dagen van te voren verheugden we\u00a0ons\u00a0al op dit\u00a0voor ons toen “decadente” eetfestijn. De\u00a0buurtvriendjes waren zelfs jaloers op ons.\u00a0Een van de hoogtepunten van het jaar.\u00a0Op oudejaars- namiddag zo rond een uur of 4 begonnen de voor die tijd ongewoon luxe rituelen.\u00a0Grote pannen\u00a0met appels die mijn vader eerst schoonmaakte\u00a0en er vervolgens gaten in boorde, en het\u00a0heerlijk ruikende meelbeslag waar ik altijd een paar likken van snoepte,\u00a0de\u00a0sterke zoete\u00a0bakgeur van de hete olie, en het gezellige gesis van de oliebollen. Met z’n allen\u00a0smikkelen,\u00a0terwijl vader snel d\u00f3\u00f3r bakte om ons v\u00f3\u00f3r te blijven.\u00a0Het\u00a0mooiste van alles was\u00a0nog dat we onbeperkt<\/strong> door mochten eten,\u00a0daarbij overvloedig strooiend\u00a0met de voor die tijd kostbare poedersuiker, die mijn vader bij de\u00a0plaatselijke bakker “geritseld” had. Dat lijkt nu heel normaal, maar geloof me, dat was toen \u00e9cht uitzonderlijk, alles was toen afgemeten. Ook de volgende dag\u00a0was er nog steeds genoeg over, en hadden we n\u00f3g al geen afgemeten porties. De appelflappen waren dan zelfs n\u00f3g lekkerder, zei m’n vader.\u00a0Wat een weelde, wat een gezellig sfeer.<\/font><\/p>\n

Als ik\u00a0nu langs een oliebollenkraam loop, – meestal is dit\u00a0tijdens de Edamse kermis- , en die heerlijke ouderwetse bakgeur\u00a0opsnuif, bekruipt me weer dat zelfde fijne gevoel van toen. Vaak nemen we dan een zak warme oliebollen mee naar huis,\u00a0om er samen met de kinderen en kleinkinderen van te genieten. Het is dan net\u00a0of de tijd 50 jaar stil\u00a0gestaan heeft.<\/font><\/p>\n

Onder: Mijn vader (L) die van alles deed om wat bij te verdienen, hier in 1965 bezig met roken van ondermaatse aal. Het was veel werk, ook s’ nachts, maar het was een goede bijverdienste, want\u00a0de gerookte aaltjes van Kees Pet waren bijzonder in trek in Volendam. Midden broer\u00a0Cor en rechts op de foto broer Nico, die meehielpen met “chromen en aanspitten” vd aal.\u00a0<\/u><\/em><\/font><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

\"\"<\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Terwijl m’n moeder jarenlang samen met de kinderen, vele uren per dag in de kamer garnalen zat te pellen om wat bij te verdienen,\u00a0sprokkelde\u00a0vader Tuijp zijn bijverdiensten bij elkaar\u00a0door aal te roken in Middelie – foto boven- of in de schuur\u00a0– foto links- met vis\u00a0bakken en verkopen, en\u00a0het solderen van koolborsteltjes als betaald huiswerk van de\u00a0fabriek in Edam\u00a0 waar hij\u00a0overdag werkte.\u00a0\u00a0\u00a0<\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Links vader Tuijp in de schuur van onze latere woning in de\u00a0dr. Weverstraat. Hier bakte hij op oudejaarsavond heel veel oliebollen en appelflappen. Ook heeft hij hier n\u00e1 zijn “aalrook” periode, als bijverdienste, zoals op de foto te zien is, veel vis gebakken voor de verkoop aan buren vrienden en bekenden. Uiteraard aten we zelf ook een paar dagen per week vis, wat zeg ik, bijna elke dag. Eigenlijk zijn we van vis groot geworden. Het ging hier dan meestal om gebakken bokking, tong en\u00a0scharretjes. Heerlijk waren die. Toen mijn vader overleed in 1984\u00a0heb ik zijn visbakgereedschap ge\u00ebrfd, en die in laten lijsten met het opschrift: <\/font><\/p>\n

<\/u><\/em><\/font><\/p>\n

<\/u><\/em><\/font><\/p>\n

<\/u><\/em><\/font><\/p>\n

<\/u><\/em><\/font><\/p>\n

<\/u><\/em><\/font><\/p>\n

<\/u><\/em><\/font><\/p>\n

“Die smaak van vroeger komt nooit weer, want <\/strong><\/font><\/font>Vader Kees die bakt niet meer”<\/strong><\/font> <\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Van heinde en verre kwame de \u00e9chte visliefhebbers ook voor zijn zelf gemaakte\u00a0zure panharing, een regelrechte delicatesse. Het zuur dat hij gebruikte maakte hij zelf; dit was een hele specialistische klus, en het recept hield hij dan ook strikt geheim. Zulke lekker panharing\u00a0heb ik\u00a0na zijn dood nooit meer geproefd. De plaatselijk middenstand was er niet altijd even blij mee, maar toen het op een gerechtelijke procedure\u00a0 – aangespannen door de gemeente -, aankwam, zei mijn vader, – die zijn eigen verdediging\u00a0voerde – : “Edelachtbare, ik bak af en toe eens een paar vissies voor m’n buren, en die geven me daar op vrijwillige basis dan wat voor”.<\/em> Hij mocht er\u00a0van de rechter mee d\u00f3\u00f3r gaan, tot grote teleurstelling van toenmalige Burgemeester vd Knoop, die daar later in een gemeentegids ter gelegenheid van zijn afscheid nog eens gewag van maakte.<\/font><\/p>\n

Onder: Het kan toch raar lopen. Onze problemen zijn van een heel andere aard dan die van mijn vader en moeder destijds. Wij moeten af en toe de hulp van de “bierwacht” inroepen om in onze Weinstube onder ons huis de bierpompinstallatie te laten reinigen, zoals vanmiddag; als mijn vader dat toch nog eens zou zien. Met dank aan mijn vader en moeder\u00a0\u00e9n…\u00a0BZN!<\/u><\/em><\/font><\/p>\n

\u00a0\"\"<\/p>\n

\u00a0\u00a0Onder: gisteren waren we\u00a0met kleinzoons Jan en Kees naar de zwemles; ze trainen nu voor hun B-diploma; in het zwembad kregen we de foto’s van 2 weken geleden, toen ze het A-diploma haalden; links Kees en rechts dus Jan. Trouwens ook voor mij moeilijk om ze op deze foto van elkaar te onderscheiden.<\/u><\/em><\/font><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

ps De mysterieuze foto van eergisteren betreft de volkstuintjes van\u00a0 Volendam<\/font><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Vanmorgen viel mijn oog op\u00a0een artikel over een nieuw boek van Catherine Keijl waarin zij onder meer schrijft over\u00a0nostalgie bij het eten of ruiken van bepaalde\u00a0gerechten. Dit trok mijn aandacht omdat ik dat verschijnsel ook ken. Hoe zit dat? Mijn vader, een eenvoudige fabrieksarbeider,\u00a0en moeder, hadden 11 kinderen, 8 jongens en drie meiden; als eerstgeborene […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-5923","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-journaal"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tulipphoto.pro\/journaal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tulipphoto.pro\/journaal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tulipphoto.pro\/journaal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tulipphoto.pro\/journaal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tulipphoto.pro\/journaal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5923"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.tulipphoto.pro\/journaal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14203,"href":"http:\/\/www.tulipphoto.pro\/journaal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5923\/revisions\/14203"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tulipphoto.pro\/journaal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tulipphoto.pro\/journaal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tulipphoto.pro\/journaal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}