Chefchaouen – Fes – Midelt – Merzouga – Zagora

Het weer in Marokko

Na kou en veel regen in Chefchaouen knapte het weer gelukkig op in de belangrijke Koningstad Fes; volop zon bij 24 graden, perfect v/d Tuijpjes . In Midelt, de overnachtingstop tussen Fes en Merzouga was het opnieuw koud en nat , maar in de Sahara steden Merzouga en Zagora waren de weergoden ons goed gezind; het was er heerlijk toeven. Tot zover even het weer…

Marokko; fotogeniek land !

Onze reis verloopt voorspoedig, we hebben het zeer naar onze zin. Marokko is een cultuurrijk en zeer fotogeniek land, met goede wegen, een buitengewoon veelzijdig landschap, schitterende natuur, en kleurrijke mensen, die heel vriendelijk en zeer behulpzaam zijn; we voelen ons dan ook absoluut veilig.

Er zijn plenty tankstations overal, en de afstanden tussen de verschillende bestemmingen/overnachtingsplaatsen die door de meeste toeristen worden bezocht zijn relatief klein. Wij rijden niet meer dan ongeveer 240 a 280 km per traject, en daar doe je dan 4 a 5 uur over . Het is ook geen duur land, alles is redelijk betaalbaar, en voor Nederlandse begrippen zelfs goedkoop. En dat voor een land dat eigenlijk zo dicht bij Nederland ligt, amper 3 uurtjes in een vliegtuig, bepaald geen wereldreis…ideaal dus!

Uit begrip voor het feit dat men – uit religieuze overwegingen – in dit land niet gefotografeerd wil worden, maken we de foto’s waar mensen op staan vanuit de al dan niet rijdende auto, of een verborgen hoekje op een terras, om niemand te irriteren; de telelens doet de rest.

Op een terrasje bij een bak koffie gezeten kon ik deze hangende en “lopende” jurken tezamen op een foto krijgen; eerlijk gezegd kan ik de lange jurken van de vrouwen niet bepaald opwindend vinden, en dat is jammer want de Marokkaanse vrouwen zijn heel mooi.

Maar… toen kwam de aap uit de mouw; kijk eens goed naar de rechtse van deze twee vrouwen; zij laat – wellicht onbedoeld – zien, dat ze voor het thuisfront in elk geval wat spannenders in de aanbieding heeft…

We reden een alternatieve route door het gebied noord van Fes de bergen en zagen op veel plaatsen langs de weg nomaden kamperen.

Een bergdorpje dat we passeerden op weg van Chefchaouen naar Fes; de huisjes zijn hier nog gekleurd, maar verder naar het zuiden zagen we voornamelijk de bruin gekleurde lemen kasbah woningen

Overal lopen vrouwen langs de wegen

Vrouwen lijken gezien het werk wat ze doen compleet geëmancipeerd, maar is dat echt zo ?

We voelden aan de dalende temperatuur dat we omhoog reden, niet ver voor Midelt zagen we zelfs de skigebieden van Marokko met de eeuwige sneeuw, en deze sneeuw heeft de Marokkaanse zomer doorstaan vrienden, dat is nogal wat…wat een enorme afwisseling…

We arriveren in Fes. Dit is de Avenue Hassan II in Fes, een van de mooiste boulevards in deze prachtige Koningsstad

We bezochten als eerste de Mellah, de vroegere Joodse wijk in Fes. Je wordt bij aankomst gelijk besprongen door jongens die je ongevraagd gaan “gidsen”.. een paar keer knikken of voor je fatsoen antwoorden op hun vraag waar je vandaan komt is al voldoende om dit officieel te maken, zodat je ze geld verschuldigd bent. Maar…als je – zoals wij – op dit gebied Jamaica hebt meegemaakt, is niets gek meer…  Er wonen overigens nu nog slechts 64 joden in Fes

De Synagoge in Fes, en nog wel helemaal gerenoveerd, wie had dat gedacht?

MEDINA FES

Elke oude stad in Marokko heeft een medina, vaak de oorsprong van de stad, die zich kenmerkt door de nauwe straatjes en huisjes. De Medina is de oudste wijk van Fes die stamt uit de 12de tot de 14 eeuw. Het is raadzaam om een gids te nemen, omdat je anders absoluut verdwaalt in die doolhof van straatje trappetjes en huisjes. Wij hadden een gids geboekt in het hotel; we reden met onze eigen huurauto, hij bracht ons in de medina, maar ook in en bij  alle andere bezienswaardigheden in Fes..

Voor ons bezoek aan de medina van Fes, reden we via de beroemde rondweg van Fes naar het zuidelijke kasteel en zagen dit overzicht van het oude stadsdeel waar we daarna nog 3 uur lang in rond zouden dwalen.

Het eerst wat we zagen bij binnenkomst in de Medina was deze afgehakte bengelende dromedaris kop, voor het kraampje van de slager. Ik liep er filmend naar toe en botste er bijna tegen aan…

In de winkel van Sinkel is alles te koop; zelfs bruidsjaponnen worden vanuit de medina verhuurd…er worden in Marokko geen bruidsjurken gekocht…

De Tannary in de Medina van Fes

De tannery in Fes is de grootste ter wereld. Hier worden huiden van koeien kamelen geiten en schapen gelooid en geverfd. Dit is een absolute must , je kijkt je ogen uit…

Door een leerwinkeltje met jassen en tassen ga je een paar trappen op naar boven, je komt dan op een balkon waarvan af je de leerwerkers aan het werk ziet.

Het is een wonderlijk gezicht met al die kleuren, en al die huiden die in die bakken geplonsd worden..je hoort van alle kanten de camera’s klikken

Wat een kleuren, maar wat je op die kleurrijke foto’s niet ziet en wel ter plekke ruikt is de vreselijke stank, en om die enigszins tegen te gaan krijg je bij binnenkomst een muntblaadje om onder je neus te stoppen…

Dit zijn dan de tassen – waar je langs moet om binnen te komen-, die er gemaakt worden, de bedoeling is natuurlijk dat je die dan…..

Niet alleen de lederwaren zijn kleurrijk, ook de vrouwen kleuren het straatbeeld heel bont

En wat dacht je hiervan? Is dit kleurrijk of niet?

Vanaf het noordelijke kasteel aan de andere kant van Fes keken we over de stad naar de grote begraafplaats…

Een close up van de medina

Tja waarde vrienden, we moeten er om lachen, terug in de tijd.. maar zoals ik al eerder zei: zo zijn wij nu met zonnepanelen in de weer…

Na ons vertrek uit Fes en onze overnachting in Midelt, waar overigens helemaal NIETS te zien is of te beleven valt, reden we op weg naar Merzouga door de omgeving van Er Rachidia met veel oases waarin dadels groeien, prachtig !!

Ook in deze buurt klommen we op een rots van waar we uitzicht hadden op de ruige ongerepte omgeving; ik ben hier met m’n GoPro 4k video aan het maken

Vanaf bovenstaande locatie maakte ik deze foto, wat een afwisselend ruig en ongerept landschap hier in Marokko

Op weg van Midelt naar Merzouga voorbij Er Rachidia zagen we steeds meer Kasbah steden

Ik heb van boven eens ingezoomed op een van de gebouwen in de stad van de foto hierboven; een kijkje achter de muren

Onderweg kijk je je ogen uit, we hebben ons in de auto geen seconde verveeld, ook dit tafereel is toch heel bijzonder, een geval van complete emancipatie zou je denken…

We arriveren in een Kasbah hotel in Merzouga, wat een oase van rust en genot is dit, en vooral de stilte spreekt ons aan…

Merzouga, stad aan de rand van de Sahara

Vanuit ons kasbah hotel in Merzouga reden we het woestijn gebied Erg Chebbi in; het is hier een komen en gaan van kameel karavanen, een voor ons onwerkelijke sfeer

Dit gebied is voor elke fotograaf een el dorado

Vanaf een hoger gelegen duin maakte ik deze foto. Het begint tegen sunset te lopen…

Zelden hebben we zo’n mooie sunset beleefd als hier in de “Red Dunes” rondom Merzouga in de Sahara, vooral toen we deze karavaan hadden ontdekt waarvan de passagiers waren afgestapt om zittend op een duin van de sunset te genieten…

Even een close up. Het bleken Italianen te zijn; we hebben ze geroepen; eentje van hen kwam naar ons toe om ook deze wonderschone plaat te schieten

En toen waren er nog maar 4. En die stonden op om voor de naar ons toe gelopen fotografe een pose te maken, waar ik natuurlijk ook gebruik van maakte. Wanneer en waar kom je dit zomaar tegen?

De volgende ochtend gingen we met een gids van de kasbah naar Nomaden in de Sahara, deze mensen hebben alleen hun tentjes en een paar dieren; en geloof me vrienden dit is geen tourist trap….

In een v/d tentjes zit een vrouw met een baby en haar dochter, manlief is met de beesten op zoek naar wat eetbaars…

Dit is opa, die in een ander tentje thee voor ons maakt…

Wat een wereld, wat een mensen…. uiteraard hebben de man een paar dirhammen gegeven, toen we vertrokken, maar het hoefde niet. Pure gastvrijheid; echte vriendelijkheid…

In de buurt van Merouga bekijken we de irrigatiekanalen, die we later op nog veel meer plaatsen zien. Elke boer mag daar zijn eigen aftakking van maken met een kleine gleuf in de grond. We liepen dit vrouwtje daar tegen het lijf , net voordat ze haar gezicht zou afdekken voor de foto…

Na ons verblijf in ons kasbah hotel reden we naar een afgesproken plek in Merzouga waar we afgehaald werden voor een overnachting in een tentenkamp in de woestijn

Op weg naar het tentenkamp met de 4WD

Ook daar komen we veel karavanen tegen, vooral tegen de avond maakt het lichtspel fotografie interessant

En dan zien we plotseling ons tentenkamp voor vannacht opdoemen; tussen een paar duinen in

Het wordt donker en kouder, het eten stelde helaas iets teleur, maar het verblijf was er niet minder om; geweldig…eigen wc en eigen douche in de tent

Na het diner hoorden we plotseling getrommel buiten de tent, jawel hoor, het kampvuur, en zelfs het “ouwe taaie jippie jippie jee” ontbrak niet…

Volgende dag: op weg naar het nog zuidelijker in de Sahara gelegen Zagora, we zien deze herderin lopen, en wat heeft ze in haar hand ? Juist vrienden (ik heb heb de foto vergroot) een I-phone

Het is wederom een geweldige route, met ingrediënten die je van een woestijn mag verwachten…

Nabij het hotel in Zagora wandelen we langs de oever van de Draa en zien veel palm plantages. Met daarin natuurlijk: dadels die overal worden aangeboden…maar ze zijn heerlijk, vooral als je ze zelf geplukt hebt…

 

Casablanca – Rabat – Meknes – Chefchaouen

Waarde vrienden,

We zijn alweer een paar dagen in in Marokko; na de landing in Casablanca waar onze rondreis langs o.a de Koningssteden etc begint, haalden we onze huurauto op, en gingen op pad. Eerst even wat info. Marokko is 11 x zo groot als Nederland. Rabat is de hoofdstad en Casablanca is de grootste stad. Er zijn 33 miljoen inwoners. Hiervan is 98,7 % moslims, 1,1 % christen, en 0,2 % jood

De moderne staat Marokko is ontstaan toen het land zich onafhankelijk verklaarde van Frankrijk en Spanje op 2 maart 1956. De Frans-Spaanse bezetting van Marokko begon in 1912.

De route door Marokko zoals we die gepland hebben…we starten in Casablanca!

Marokko is een parlementaire monarchie. Sinds 23 juli 1999 toen de koning Hassan II overleed,  is Mohammed VI de koning van Marokko. Hij werd daarmee de achttiende koning van de Alaoui-dynastie die sinds 1666 regeert in Marokko. De nationale feestdag van Marokko is op 30 juli, de dag waarop koning Mohammed VI zijn vader Hassan II officieel opvolgde. De zoon van Mohammed VI , de volgende koning, heet Hassan III en is momenteel 16 jaar.

Marokko heeft twee officiële talen: Arabisch en het Berbers. Het Marokkaanse onderwijssysteem, voormalige kolonisatie en media zorgen ervoor dat veel Marokkanen ook buitenlandse talen beheersen waaronder: Frans, Spaans en in mindere mate Engels. In het dagelijks leven worden er twee volkstalen gesproken: Marokkaans-Arabisch en het Berbers.

Na aankomst haalden we onze huurauto op en reden we door de verkeersgekte van Casablanca naar ons hotel. Vandaar wandelden we naar de Medina om de benen even goed te strekken. S’ avonds genoten we van een heerlijk diner in ons hotel…

Casablanca is de grootste stad van Marokko en dat was goed te merken aan het autoverkeer waar we ons op weg naar het hotel doorheen hebben weten te boren. Er zijn bijzondere verkeersregels; de brutaalste rijders hebben voorrang, en ook auto’s met veel deuken gaan voor… Deze foto maakte ik vanuit het hotel raam tijdens het diner, het is nu rustig op straat…

Vanuit ons hotelkamer raam zagen we de beroemde Hassan II Moskee boven de gebouwen uit torenen.. We zullen deze morgenochtend bezoeken.

Met onze auto reden we de volgende morgen naar het nog steeds veelbesproken en bekritiseerde prestige object van wijlen Koning Hassan II, de Koning Hassan II Moskee, een bijna ongeëvenaard kunstwerk, van intimiderende proporties, dat hoog boven alle andere gebouwen in de omgeving uitsteekt. De Moskee biedt plaats aan 100.000 gelovigen. Hij is is 200 mtr lang 100 mtr breed en 60 mtr hoog. De minaret meet vloeroppervlak 25 x 25 mtr. De totale bouwkosten worden geraamd op 500 miljoen euro, maar insiders beweren dat het zelfs om een veelvoud hiervan gaat…

De op een na grootse Moskee ter wereld – die in Mekka is nog groter – Is dit een prestigeobject dat getuigt van nationale trots of van grootheidswaanzin; van geloofsijver of zelfoverschatting? Er wordt veel over gediscussieerd, en veel over geschreven..Ook de bevolking is er nog niet klaar mee..

Mooi is ie in elk geval wel. Aan de Moskee, die is geopend in 1993 is 7 jaar gewerkt !

Niet alleen de kolossale afmetingen spreken tot de verbeelding maar ook de gedetailleerdheid waarmee de Moskee van binnen is gedecoreerd. Het is kunst van ongekende proporties…

Je komt echt ogen tekort om dit fenomenale kunstwerk te bekijken

In een zijbeuk is aan lager deel een betoverende plafond aangebracht

We konden er geen genoeg van krijgen; en werden volledig overrompeld door de betoverende schoonheid van het geheel…

Van achter uit de Moskee maakte ik dit adembenemende overzicht, zoiets hebben we nog nooit gezien..en dan praten we nog niet over de meest exquise materialen die gebruikt zijn, zoals de buitendeuren die voor 100% uit titanium bestaan tegen de corrosie.

Onder de moskee zijn badplaatsen met fonteinen en wastafels ; hier kunnen de gelovigen zich reinigen voor de dienst

Buiten komen we weer een beetje op adem, maar ook van buiten maakt deze Moskee aan de oceaan, met het grote plein er om heen een verpletterende indruk… dit bezoek zullen we niet snel vergeten.

Vanuit Rabat: de Romeinse dodenstad Chella

De opgegraven Romeninse stad Sala net buiten Rabat uit 44 na Chr , wordt nu aangeduid als Chella waar ooievaars de stilte met hun geklepper verbreken…

De Hassan toren, het grafmonument van koning Hassan II in Rabat

In Rabat bezochten we Kasbah des Oudayas, en aan de rand hiervan bij de Atlantische kust zagen we vele graven, een heel apart fenomeen…

Een van de “must see’s’ in de buurt van koningsstad Meknes is een bezoek aan de belangrijkste Romeinse opgravingen in heel Afrika, een openluchtmuseum van de oudheid: Volubilis, uit het begin van onze jaartelling

In Volubilis zijn het vooral de mozaïeken in de huizen en gebouwen die heel bijzonder te noemen zijn. Hier de Venus mozaïek van 4 x 3 mtr die stamt uit het jaar 120 voor Christus. Onvoorstelbaar dat men dat toen al maakte. Opvallend is dat mannen van toen met kleinere geslachtsdelen waren uitgerust.

Vanuit Volubilis is de heilige stad Moulaya Idriss te zien, het belangrijkste bedevaartsoord van Marokko

Meknes

In koningsstad Meknes kiekte ik dit tafereel bij de muur van de medina. Een mooi voorbeeld van de tegenstelling decadentie/armoede die we vaker zien in Marokko

Op markt op het beroemde plein Place El Hedim in Meknes wordt van alles verkocht, ook veel schoenen…en alles wordt weids uitgestald…

Onderweg rijdend komen we langs de wegen veel van deze “aquaducten” tegen, die voor irrigatie gebruikt worden

Vanuit Rabat rijden we naar Chefchaouen, volgens velen het mooiste plekje van Marokko. Vooral de Medina – oude stad – met de blauw geschilderde huisjes, rechtsboven op deze foto zorgt voor dit imago

De Medina van Chefchaouen van iets dichterbij gezien

Het is een genoegen om door de straatjes met deze blauw geschilderde huisjes te wandelen

De bouwstijl doet sterk denken aan de huisjes in de bergdorpjes in Andalusie, en dat is niet gek want het waren gevluchte Moren uit Spanje die hier eerst woonden…

Het is echt heel wonderlijk hoe de huisjes door elkaar heen staan op berghellingen , en hoe de diverse straatjes d.m.v trappetjes met elkaar verbonden zijn

Wij hebben hier 2 dagen vertoefd, het was slecht weer met kou en veel regen, maar dat deerde ons niet, integendeel…

Je raakt hier niet uitgekeken, het is bijzonder hoe mensen al die bouwsels tussen en door elkaar hebben weten te plaatsen en er ook nog eens straatjes met trappetjes tussenin hebben weten te frommelen

Foto Chefchaouen vanaf de Kasbah toren. Wat een ouderwetse rotzooi met al die schotelantennes zouden wij dan zeggen… maar pas op, wij zijn met al onze zonnepanelen op al die daken tegenwoordig ook weer weer terug in de oertijd. Met een paar veilige thorium kerncentrales in het land zouden wij die ook weer weg kunnen slopen…

In Chefchaouen zagen we – op een terrasje gezeten – deze voor deze streek karakteristiek geklede berber mannen voorbij lopen…

Maar prompt daar achter aan kwamen deze moderne Marokkaanse jongedames voorbij….

Toen we vanmorgen na het opstaan uit het raam keken zagen we de laatste resten van het barre weer dat ons twee dagen heeft geteisterd  – kou en veel regen – boven de bergen verdwijnen… het was vandaag weer prachtig zonnig en warm, zoals dat hoort hier.