Lockdown maatregelen, opnieuw een “Noord- Korea” gevoel

De lege Volendammer Dijk tijdens de lockdown crisis – mei 2020 –

Terug in Noord-Korea

Ik weet niet hoe het jullie vergaat, maar ik voel me – naast alle fysieke ongemakken die we allemaal ondervinden als gevolg van de dwingende lockdown regels -, niet happy met het akelige gevoel dat onze vrijheid in het geding is. Met veel ongemakken kan ik nog wel leven, maar de vrijheidsbeperkingen, staan me totaal niet aan. Het onuitvoerbare “nieuwe normaal” van Rutte en consorten,  houdt trouwens de gemoederen van iedereen in mijn omgeving behoorlijk bezig; het dendert als een gruwelijke tsunami op ons af…

Wij noemen het hier thuis het “Noord Korea” gevoel, doelend op onze gemoedstoestand van 2 jaar geleden toen we 16 dagen door Noord Korea reisden, en ik o.a door onze gids werd gewaarschuwd: ” Jan you are at a big risk” waarmee ze , zoals ze later zei, het gevaar bedoelde dat ik liep, om nooit meer het land uit te komen, vanwege een verboden foto die ik vanuit een rijdend busje gemaakt had van een bouwsteiger met bouwvakkers. Zij had dit, vóór mij zittend , uit haar ooghoeken gezien. Ik kon toen van angst niet slapen, stel je toch voor zeg , mijn kinderen en kleinkinderen nooit meer zien vanwege een kneuterige bouwsteigerfoto.

Regeltjes-regels

Dit zelfde akelige gevoel van onderdrukking bekruipt me steeds weer als ik me stoor en erger aan al die onmogelijke “regeltjes-regels” die slechts hun naam eer aan doen, schijnveiligheid bieden, je vrijheid ernstig beknotten, en voor heel veel overlast, menselijk leed en economische verwoesting zorgen, ook nu nog,  na die zogenaamde versoepeling.

We hebben in onze drukbevolkte samenleving normaliter nu eenmaal veel wetten, voorschriften en andere leefregels. Al deze regels zijn door democratische besluitvorming tot stand gekomen, en hebben door hun noodzakelijkheid, effectiviteit, en uitvoerbaarheid een breed draagvlak in de samenleving

Zonder deze, door de laatstgenoemde 3 pijlers gedragen, –  en door iedereen geaccepteerde wetten en leefregels,- zou onze geciviliseerde samenleving een anarchistische bende worden.

De ingrijpende lockdown maatregelen die 17 miljoen Nederlanders treffen, zijn NIET democratisch tot stand gekomen. Het volk is er NIET over geraadpleegd, en er is NIET in de Tweede Kamer over gestemd. Ook zijn na de eerste 4 weken toen de noodverordening zijn legitimiteit begon te verliezen en de situatie zich significant begon te verbeteren de regels niet adequaat geëvolueerd en afgebouwd. Maar ook ontbreken de onontbeerlijke pijlers als noodzaak, effectiviteit en uitvoerbaarheid, zelfs als we de noodzakelijkheid nog even buiten beschouwing laten.  Veel regels waaronder o.a de abnormale 1,5 mtr regel zijn praktisch onuitvoerbaar en ontaarden juist daarom vaak in een act van welhaast komische schijnveiligheid, het doel voorbij schietend, en NIET effectief!

Schijnveiligheid

Schijnveiligheid die ik een dezer dagen aan den lijve ondervond toen ik buiten in een lange rij stond voor een winkel en de vrouw die 2 mtr voor mij stond steeds achterdochtig en als het ware “waarschuwend” om keek of ik niet een paar cm te dicht bij schuifelde. Het begin van door het M-virus veroorzaakte paranoia… En dat, eenmaal in de winkel – de 6 klanten vóór de toonbank als angsthazen in 1,5 mtr cirkels om elkaar heen draaiden, terwijl achter de toonbank 8 jongelui net als vroeger  – het kan gewoon niet anders – door elkaar heen liepen, tegen elkaar botsten, luid spraken om klanten achter het plastic scherm te bereiken, en dus mogelijk besmet speeksel en virus aerosolen over de koopwaar verspreidden. De “besproeide” onverpakte etenswaren bestelling werd vervolgens met “besproeide” handschoentjes ingepakt. Naar de maatstaven van onze lockdown regelgevers zou dit nu toch echt een levensgevaarlijk pakketje zijn; het is zelfs voedsel. De klant rekende echter gewoon af en liep daarna als malle Pietje met de tas- met daarin een mogelijke virus bom – middels het 1,5 mtr ritueel, zigzaggend, en in 1,5 mtr cirkels door de winkel draaiend naar buiten en naar huis waar zij de mogelijk besmette etenswaar misschien wel direct heeft genuttigd …schijnveiligheid dus, en zinloos. Maar…ze was goed bezig, ze had meester Rutte netjes gehoorzaamd en de regeltjes goed toegepast. ….. Hoe gek kan het nog worden. Wat een trieste vertoning zeg….ik denk dat iedereen dit wel herkent en nog 20 andere  schijnveiligheidsvoorbeelden kan noemen. Het jammerlijke is dat veel mensen echt geloven dat ze met deze nep vertoning mensenlevens redden, en deze waanzin zo serieus nemen dat ze er in zo’n wachtrij een ruzie met bekenden voor over hebben…

Meester Rutte

Een déjà vu; alsof ik weer in de kleuterklas zit, als meester Rutte met vermanend vingertje op TV zegt dat we “samen wat gaan afspreken met elkaar” en vervolgens keihard 17 miljoen Nederlanders een pakket nieuwe m.i discutabele dwangmaatregelen oplegt. Als ie het heeft over de tegennatuurlijke, groeps immuniteit remmende, asociale, onmenselijke en abnormale 1,5 mtr wereld, die door hem n.b het “nieuwe normaal” wordt genoemd. Het beklemmende gevoel van gevangen zitten in een web van dwangmatigheden en onderdrukking t.b.v schijnveiligheid die slechts een politiek (correct) doel dient.

Walging

De walging die ik van binnen voel als ik mijn kleinkinderen – als die met 3 op bezoek komen – moet vragen om hun fietsen niet bij ons voor de deur te zetten omdat we anders een politie-inval moeten vrezen, wellicht omdat een door het media,- c.q  angstvirus bevangen voorbijganger je heeft verraden. Want 3 kleinkinderen, is 1 teveel; terwijl ik nota bene las op de website v/h RIVM dat niet is gebleken of bewezen dat kinderen een rol spelen bij het overdragen van het virus. Ook dat nog..

Besmettende mondkapjes

Wat te denken van de nu verplichte mondkapjes in het OV waarvan het RIVM afstand heeft genomen; want, zegt het RIVM: “door het onvermijdelijke verkeerde gebruik van deze mondkapjes zal er eerder een besmettende werking van uit gaan”. Hoe is t mogelijk dat we die smerige  kapjes toch accepteren ? Dat veel mensen er in geloven? Uiteraard heeft dat te maken met de verlammende werking van het eerder door mij besproken Media-virus dat mensen paniekaanvallen en angstpsychoses bezorgt… angst verlamt, maakt volgzaam en kweekt acceptatie! Waar kennen we dit mechanisme ook alweer nog meer van ?? Hoe kan het dat onze regering steeds het landsbestuur in handen geeft van RIVM en de IC coördinator , maar nu gewoon net doet of ze er niet zijn ?

Welnu waarde vrienden, Rutte en consorten hebben deze besmettende kapjes broodnodig om hun eerdere buitenproportionele lockdown te legitimeren.  Het zou veel media tumult  opleveren en electorale ammunitie voor de oppositie, als ze nu zouden roepen: ” morgen alles weer als vanouds… om e.e.a te accentueren wordt er nog een staart aan gebreid in de vorm van een zogenaamde exit strategie met kapjes en nog meer ellende…. waaronder de discutabele uitspraak bij dat evenementen pas weer mogen na lancering van een vaccin. Rutte heeft zijn VVD zetels door de Lockdown aanpak in de peilingen bijna verdubbeld… dit mag niet meer verloren gaan, als zou blijken dat ’t allemaal niet nodig was geweest…. !  Iedereen moet er nu van overtuigd raken dat door de lockdown maatregelen inclusief de exit strategie het virus op de vlucht is…. hoewel veel wetenschappers juist stellen dat alleen groepsimmuniteit daarvoor zorgt, en juist daarom de lockdown zoals wij die hebben afkeuren.

“We krijgen de ziekte bijna allemaal, hoe eerder hoe beter” vlgs epidemoloog Giesecke

In blauw citaat uit een recent interview van NOS correspondent Rolien Creton met de nu al befaamde Zweedse epidemoloog Giesecke

De Zweedse Epidemioloog Johan Giesecke (70) lijkt niet nerveus om zelf besmet te raken. “We krijgen de ziekte uiteindelijk bijna allemaal, hoe eerder hoe beter”, constateert hij nuchter “Zo’n 25 procent van de inwoners van de regio Stockholm is besmet geweest met dit virus. We verwachten dat dit aantal aan het eind van de maand rond de 40 procent ligt. Dat betekent dat we groepsimmuniteit naderen, die ligt tussen de 40 tot 60 procent van de bevolking.” Daarentegen zegt de epidemioloog dat het belangrijk is dat ouderen en mensen met een zwakke gezondheid binnen blijven en dat mensen zich bij de allereerste symptomen ziek melden en thuis blijven

Er heerst duidelijk optimisme in Zweden door een dalend aantal nieuwe doden en patiënten op de IC’s en een afnemende druk op de gezondheidszorg.

“Andere landen, met een strenge lockdown, weten op dit moment niet goed hoe ze de samenleving moeten openen. Ze zijn bij elke stap bang voor een opleving van het aantal besmettingen.” Volgens Giesecke en zijn collega’s is een strenge lockdown zinloos.

Spoedwet

De in ons land uitgevaardigede lockdown maatregelen waren zelfs in conflict met de grondwet. Tot overmaat van ramp is er nu een spoedwet in de maak, waarmee het onnatuurlijke, abnormale 1,5 mtr “nieuwe normaal” alsmede de sancties na overtreding ervan, en verregaande controle bevoegdheden van politie zoals het binnenvallen van huizen etc worden gelegitimeerd. Het onmogelijke kan ineens…Dit tast zeer ernstig het gevoel van vrijheid en veiligheid aan. Het wordt al bijna gewoon, en vooral die brede acceptatie van wat bijna onderdrukking is maakt bezorgd,  je weet maar nooit waar het ophoudt, ook al roept iedereen dat het maar tijdelijk is, het zijn wel beloftes van politici, ik heb in mijn leven te vaak ervaren dat die helemaal NIETS waard zijn.

Ik geloof zeker niet in allerlei complot theorieën , als zouden overheden met een soort machtsgreep bezig zijn, maar dat er een staartje van de huidige vrijheidsbeperkingen overblijft daar maak ik me zorgen over, vooral voor de toekomst van mijn m’n kinderen en kleinkinderen. Overigens is het misselijkmakend om te zien hoe veel politici van links en rechts de lockdowncrisis voor hun eigen politieke karretje proberen te spannen…bah. Deze lieden zijn hun plaats in het politieke Den Haag niet waard .

Los van het aspect van de schijnveiligheid wordt mijn akelige gevoel nog versterkt door het m.i ontbreken van noodzaak en effectiviteit van de lockdown; erger nog: een lockdown werkt volgens vele wetenschappers averechts, en groep–immuniteit remmend.

C-virus is een mild virus

Het C virus is een mild virus meldt viroloog Ab Oosterhuis nu. Het is bepaald geen Ebola, waar iedereen aan sterft. Daarom, en omdat het nog onbekend was kon het zich makkelijk verspreiden, en zijn er vermoedelijk al miljoenen mee geïnfecteerd zonder dat ze er iets van geweten hebben of slechts lichte klachten als verkoudheid  hebben ervaren……. Het eerste alarmerende WHO sterfte risico cijfer 3,4% van het C-virus sloeg in als een bom. Dit was voor veel regeringsleiders een vrijbrief voor de lockdown. Het sterfte risico is het aantal doden gedeeld door het aantal geïnfecteerden, en omdat het aantal geïnfecteerden later honderden keren groter bleek te zijn is het werkelijke sterfterisico van het C-virus niet groter dan dat van de griep. En voor een griepvirus is nog nooit een lockdown geweest. Alles te controleren op de WHO website. Maar het kwaad was geschied.

Het C -virus is kijkend naar de officiële  cijfers die door het WHO worden gepubliceerd, veel minder dodelijk dan heel veel andere bekende infectie ziekten en virus epidemieën, waarvoor nooit een lockdown was. Ook zien we op de site van EuropMoMo – voor iedereen controleerbaar- in landen waar na uitbraak van het C-virus géén of bijna geen lockdown was, zoals Zweden, hetzelfde verloop van sterfte en afname van oversterfte als bij ons, en zelfs als die in landen met volledige opsluiting.  De z-factors zijn hierin de cijfers gecorrigeerd voor verschillen in urbanisatie, populatie en bevolkingssamenstelling in betrokken landen zodat landen adequaat met elkaar vergeleken kunnen worden Dit verloop was al weken terug zichtbaar, terwijl de verwoestende maatregelen van kracht bleven en zo de economie van het land en het welzijn van miljoenen burgers verder konden slopen. Daar zal het laatste woord nog niet over gezegd zijn…

De logische “Vrijwillige Gezond Verstand” aanpak

Er was m.i maar één juiste en logische aanpak mogelijk geweest; vele wetenschappers hebben dit in de beginperiode al uitgedragen, en opmerkelijk genoeg was dit ook de aanvankelijke insteek van het RIVM en Rutte; de zogenaamd “Vrijwillige Gezond Verstand” aanpak: “ouderen en zieken/zwakkeren in zorginstellingen en verpleegtehuizen het advies geven beschermd te blijven met goed professioneel beschermd personeel”. Let wel: advies! Waarbij ze – indien door hen gewenst – wél in cruciaal contact konden blijven met hun kinderen en kleinkinderen. Ook had er voldoende IC capaciteit inclusief personeel aangeschaft of ingehuurd moeten worden. Wat nu gebeurde is de wereld op zijn kop. De IC coördinator stelt als interim landbestuurder ?????? het welzijn van 17 miljoen gezonde Nederlanders in de waagschaal door te beslissen dat Nederland pas weer “aan” mag als er minder dan 700 IC bedden bezet zijn. Kom zeg.. De Nederlandse overheid had zelf de touwtjes in handen moeten nemen en voor voldoende IC capaciteit inclusief personeel moeten zorgen. Punt uit ! De (nood) voorzieningen die daarvoor hadden moeten worden getroffen hadden best een paar honderd miljoen mogen kosten, dat is een niet noemenswaardig schijntje van wat de kosten nu zijn.

Daarnaast hadden alle 70 en 80 plussers, met name de zieken en zwakkeren onder hen in het land , GEADVISEERD moeten worden om binnen te blijven of afstand te houden en bv geen drukbevolkte ruimtes te bezoeken, geen handen te geven, handen te wassen, niezen in de elleboog en bij verkoudheidsklachten thuis te blijven. Let wel ADVIES ! Een ieder die het risico toch wilde nemen had dat gewoon zelf moeten kunnen beslissen. Net zoals iemand zelf beslist of hij/zij dodelijke sigaretten wil roken of elke dag een krat bier op wil drinken.. Of even een haven over wil proberen te zwemmen zonder te kunnen zwemmen.

Over het mogelijke besmetten van anderen geldt hetzelfde. Wie geen ziekteverschijnselen heeft en zich normaal gedraagt is niet automatisch een gevaar voor anderen. Dat is nog nooit zo geweest. Wie in een ander een risico ziet kan zelf contact vermijden. Elke automobilist of motor,- of scooterrijder etc is een potentieel gevaar voor anderen, maar toch mogen ze de weg op. Wie geen risico wil lopen aangereden te worden moet maar thuis blijven… een eigen keuze. Mijn vrouw en ik fietsen heel vaak de vrije natuur in, maar de fietspaden die populair zijn bij racefietsers vermijden we; hierop gebeuren veel ongelukken waar racefietsers bij betrokken zijn …. op de meeste trajecten mogen de racefietsers echter gewoon hun gang gaan. Als Mary en ik het risico niet willen lopen een doodsmak te maken moeten we die paden mijden. Een eigen keuze. Altijd geldt dat iedereen zelf moet kunnen kiezen welke risico’s hij of zij neemt. De samenleving zonder risico’s is – zie artikel hieronder – een totalitair systeem… willen we dat?

Maar…in plaats van een vrije keuze voor wel/niet risico lopen, iemand op straffe van boetes verplichten geen risico te lopen, is nog nooit eerder gebeurd, waarom zou het C-virus daar een uitzondering op zijn ?  Waarom niet kiezen voor adviezen en vrije keuze om die op te volgen… Zonder de lockdown had de gehele economie door kunnen draaien… en had niet het welzijn van 17 miljoen gezonde andere Nederlanders waaronder vooral de geïsoleerde ouderen en bejaarden op het spel gestaan.. (in Nederland zijn vlgs CBS 2018 – 2,1 miljoen mensen boven 70 jaar )

In Siep Wynia’s Week zag ik dit artikel dat helemaal voor 100% aansluit op mijn mening hierover.

Als we nu niet stoppen met lockdown, zijn we onze vrijheid kwijt

We weten inmiddels genoeg van het coronavirus om mensen zelf de verantwoordelijkheid te geven over hoe ze willen omgaan met de risico’s van besmetting, betoogt Karel Beckman. Als we nu niet stoppen met de lockdown, raken we onze vrijheid voorgoed kwijt. Wat zijn de rechten van burgers als er sprake is van een bedreiging van de volksgezondheid in de vorm van een potentieel dodelijk virus dat rondwaart in de samenleving?

Op dit moment laten Europese overheden zich weinig meer gelegen liggen aan burgerrechten. Ze sluiten bedrijven, winkels en scholen, verbieden evenementen en bijeenkomsten, beperken de toegang tot ‘publieke ruimten’ (wie dacht dat publieke ruimten van het publiek zijn, weet nu beter), sluiten grenzen, en leggen zelfs huisarrest op aan de complete bevolking. In Engeland valt de politie huizen binnen om te controleren of er niet teveel mensen aanwezig zijn. In Spanje mag je niet in je tuin zitten en niet naar je tweede huis. In België ook niet. In Nederland mogen ouderen in aanleunwoningen

geen bezoek ontvangen van hun eigen kinderen.

Hoe redelijk is de vrijheidsbeperking?

Bij al deze maatregelen wordt geen onderscheid gemaakt tussen burgers die een risico vormen voor anderen en degenen die dat niet doen. Mensen die kunnen aantonen dat ze niet besmet zijn met het coronavirus, of weer hersteld zijn en dus niet besmettelijk meer, krijgen dezelfde beperkingen opgelegd als anderen. Ouderen krijgen ook niet de kans om bezoek te ontvangen als ze beloven om af te zien van intensieve medische behandeling.

Hoe redelijk zijn deze verregaande vrijheidsbeperkingen? Het merkwaardige is dat eerder bij andere besmettelijke ziekten soortgelijke maatregelen niet werden getroffen. Volgens de meest recente cijfers van de WHO die ik heb kunnen vinden, stierven er alleen al in 2016 wereldwijd 6,7 miljoen mensen aan de meest dodelijke infectieziekten – longaandoeningen (met name griep) 3 miljoen, diarree door infecties 1,4 miljoen, TBC 1,3 miljoen, HIV/AIDS 1 miljoen. (Ter vergelijking: verkeersongelukken 1,4 miljoen.)

In de coronacrisis stond de teller van het aantal doden op 14 april op 125.000 volgens officiële statistieken. Toch worden in het geval van corona draconische maatregelen genomen die de vrijheden van mensen ernstig beperken, terwijl dat bij de andere besmettelijke ziekten niet het geval is. Bij de ‘gewone’ griep of bij andere virussen, zoals HIV/Aids of varkensgriep

(151.000-575.000 doden), gaan we er blijkbaar vanuit dat het aan risicogroepen zelf is om zich te beschermen tegen de risico’s van een besmetting. Bij corona is dat principe ineens los gelaten.

Topprioriteit

De twee redenen die hiervoor door diverse politici zijn gegeven is dat we kwetsbare groepen in de samenleving moeten beschermen en een tekort aan IC-capaciteit moeten zien te voorkomen. Dit laatste argument is niet erg overtuigend. Als de zorgcapaciteit het enige probleem is, dan is dat snel op te lossen: besteed de miljarden die nu in de economie moeten worden gepompt aan het uitbreiden van die capaciteit en klaar is Kees. Dan kan de lockdown snel worden beëindigd.

Het is toch hoogst merkwaardig dat Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, mag beweren dat het aantal coronapatiënten op de intensive care moet dalen tot 700 voordat de regering de coronamaatregelen zou mogen afbouwen. Dat is de paard achter de wagen spannen: de overheid zou zich moeten richten op het creëren van voldoende zorgcapaciteit.

Maar waar het vooral om lijkt te gaan is het beschermen van kwetsbare groepen (‘alleen de zieken tellen’ heeft Angela Merkel gezegd), dat nu blijkbaar topprioriteit heeft, waar het dat in het verleden niet had. De wereld is blijkbaar een stuk socialer geworden – of banger.

De vraag is tegen welke prijs de overheid dit mag doen. Hoe wordt de afweging gemaakt tussen enerzijds de economische, sociale, en emotionele kosten, met name voor de niet-kwetsbare groepen, en de baten voor de kwetsbare groepen?

Het is niet vol te houden dat zo’n afweging niet mag worden gemaakt en dat kwetsbare groepen tegen elke prijs moeten worden beschermd. Dat zou het acute einde van al onze vrijheden inluiden. We zouden nooit meer in een auto mogen stappen en de maatschappij zou worden stilgelegd bij iedere

griepepidemie. Je zou mensen dan ook kunnen gaan verplichten om gezond te leven, zodat ze voorkomen dat ze tot de kwetsbare groepen gaan behoren.

Risicoloze maatschappij

De kernvraag in deze discussie is: horen mensen het recht te hebben om anderen het risico te laten lopen op een virusbesmetting? Of hebben mensen het recht om gevrijwaard te worden van dit risico?

Het is niet onredelijk voor een samenleving om sommige risico’s te willen voorkomen. Als ik een fabriek neerzet in een stad die zo onveilig is dat hij elk moment kan ontploffen, dan doe ik nog niemand kwaad, maar ik veroorzaak wel een risico dat onacceptabel is en terecht wordt verboden.

Maar als we onze vrijheden als burgers willen behouden, moeten er wel duidelijke criteria worden gesteld die aangeven wanneer handelingen een onacceptabel risico inhouden voor onze medeburgers. Het feit dat iemand in een auto stapt en de weg op gaat, houdt een risico in voor anderen. Hij kan een ongeluk veroorzaken. Toch beschouwen we dit als een acceptabel risico, zolang de chauffeur niet dronken is en geen roekeloos rijgedrag vertoont. Wie zich niet aan dit risico wil bloot stellen, heeft de keuze om niet de weg op te gaan.

Risico van het leven

Het feit dat iemand op straat loopt of in het café zit, kan ook een risico zijn voor anderen, als die persoon besmet blijkt te zijn met een virus. Maar zolang die persoon geen symptomen van een gevaarlijke besmettelijke ziekte vertoont, niet is aangetoond dat hij of zij besmet is met het virus, en geen bewuste handelingen verricht om een virus te verspreiden, beschouwen we zijn of haar aanwezigheid in een café gewoonlijk niet als een vorm van bedreiging. Wie er toch zeker van wil zijn dat hij of zij niet besmet wordt in een café, heeft de keuze om daar niet naartoe te gaan.

Besmet worden met een virus behoort, net als de kans op verkeersongelukken, tot de normale risico’s van het leven. Dat zou althans zo moeten zijn, als we er vanuit gaan dat mensen het recht hebben om hun leven in te richten zoals zij dat willen, zolang ze anderen geen schade toebrengen of onacceptabele risico’s laten lopen. Als we alle risico’s op schade willen uitbannen, dan is het afgelopen met onze vrijheid. Een risicoloze maatschappij is een totalitaire maatschappij.

Vrije samenleving

Wat hierbij niet mag worden vergeten is dat mensen ook het volste recht hebben om zich te beschermen tegen risico’s. Dat horen vrije burgers in ieder geval te hebben. Dat betekent bijvoorbeeld dat de eigenaar van een pand of ruimte het recht heeft om eisen te stellen aan de gebruikers ervan – bijvoorbeeld om te eisen dat ze niet besmet zijn met een virus. Dat geldt voor bedrijven, scholen, verpleeghuizen, rechtbanken, sportclubs, enzovoort. Zij mogen de toegang weigeren aan virusdragers (of aan wie dan ook) als ze dat willen. Vervelend voor de virusdragers, maar ook dat hoort bij een vrije samenleving.

Daarbij is het van belang dat de staat niet middels wetgeving, zoals ‘anti-discriminatieregels’ of misplaatste ‘privacyregels’, het eigendomsrecht van eigenaren ondermijnt, bijvoorbeeld door ze te verplichten om virusdragers tot hun ruimte toe te laten. Deze discussie speelt bijvoorbeeld rond vaccinaties. Het idee dat scholen en kinderopvangcentra niet het recht zouden mogen hebben om niet-gevaccineerde kinderen te weigeren, is zonder meer een schending van hun rechten. Net zo goed als eenieder het recht hoort te hebben om zich niet te laten vaccineren, horen mensen het recht te hebben om contact met niet-gevaccineerde mensen te mijden.

Als we deze principes in acht nemen, kunnen mensen in een vrije samenleving heel goed zelf bepalen hoe ze wensen om te gaan met risico’s van virusbesmettingen. Er is dan geen enkele reden om bij een epidemie iedereen op te sluiten of de economie plat te leggen.

Noodmaatregel

Je zou kunnen aanvoeren dat de huidige lockdown in eerste instantie was gerechtvaardigd, als noodmaatregel, omdat er veel onzekerheid was over de werking en effecten van het coronavirus. Ik wil dat hier nu niet betwisten.

Inmiddels weten we echter genoeg over het coronavirus om de risico’s ervan goed te kunnen inschatten. We weten hoe het wordt overgedragen. Dat kan alleen door druppels in de lucht die worden verspreid door hoesten of niezen en door het virus op te pakken met de handen en het via mond, neus of ogen naar binnen te halen. Er is geen bewijs dat het virus door de lucht wordt verspreid en het kan dus niet ‘zomaar’ bij mensen naar binnen komen.

Iedereen is dus in staat om eenvoudig zelf maatregelen te nemen om besmetting te voorkomen. We mogen ook veronderstellen dat iedereen voldoende geïnformeerd is over de risico’s van corona-besmetting. Natuurlijk zullen er altijd mensen zijn die niet in staat zijn om voor zichzelf te zorgen en zichzelf goed te beschermen, maar dat geldt dan voor alle risico’s waar ze tegenaan kunnen lopen, niet alleen voor het coronavirus.

Quarantaine opleggen?

Dit betekent dat de lockdown met onmiddellijke ingang kan worden opgeheven, met uitzondering van de mensen die op dit moment aantoonbaar met het virus zijn besmet. Aan die laatste groep zou je quarantaine kunnen opleggen, onder medisch toezicht en met financiële compensatie, zoals de wet voorschrijft. De rest van de bevolking moet nu worden bevrijd. Mensen moeten weer zelf kunnen bepalen of ze het risico willen lopen om naar bijeenkomsten te gaan of zich in de openbare ruimte te begeven. Organisaties dienen zelf te kunnen bepalen wat voor maatregelen ze willen nemen om besmettingen te beperken, en bezoekers kunnen hun gedrag daar op afstemmen.

Als de lockdown nu in stand wordt gehouden, begeven we ons op een hellend vlak. Dan laten we de overheid bepalen welke risico’s we mogen lopen in het leven, inclusief de gewone risico’s die bij het leven horen. Dat leidt tot een ernstige ondermijning van onze vrijheid.

Dit gevaar is niet denkbeeldig. Je hoort nu al ‘experts’ roepen dat we nog jaren lockdown-maatregelen zullen moeten verdragen, omdat het coronavirus weer de kop zal opsteken. Sommigen beweren dat we pas weer een normaal leven kunnen gaan leiden als er een vaccin is ontwikkeld. Dat is absurd. Wat als er een nieuw virus ontstaat of een nieuwe variatie, moeten we dan in lockdown tot het volgende vaccin?

De risicoloze maatschappij is een totalitaire maatschappij. Als we onze vrijheid en burgerrechten lief hebben, moeten we mensen de vrijheid en verantwoordelijkheid geven om zelf te bepalen hoe ze omgaan met de risico’s van een virusbesmetting – en de andere normale risico’s van het leven.

Over “Dood aan ouderdom” en ” Coronaslachtoffers”

De website van Prof.Dr. Erwin J.O Kompanje heeft bijzondere indruk op mij gemaakt. Een van de artikelen heeft zelfs mijn huidige gedachtewereld betreffende ouder worden en de daarmee samenhangende onvermijdelijke dood, behoorlijk in beroering gebracht.

Prof Dr, Erwin J.O.Kompanje houdt zich bezig met “Klinische Ethiek” en is in die hoedanigheid verbonden aan de IC afdeling van het universitaire Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam

 

Een verwacht overlijden op hoge leeftijd of een coronadode?

medium-387ac418aa34c9fc10c045ce5c3b658a282f4776

Er was ooit een tijd dat mensen doodgingen aan ouderdom. ‘Died of old age’. Als iemand een bepaalde leeftijdsgrens was gepasseerd werd de dood, als einde van het leven, verwacht en in veel gevallen zelfs verwelkomd. Het menselijk lichaam heeft, zoals elk organisme, een uiterste houdbaarheidsdatum. Voor mannen ligt deze wat lager dan voor vrouwen, maar gemiddeld sterven de meeste mensen rond tachtigjarige leeftijd. Bij het ontbreken van dementie gaat de lichamelijke veroudering gelijk op met een geestelijke rijping. Veel oude mensen in verzorgingshuizen en verpleeghuizen streven geen kwantiteit na, maar kwaliteit. Wel een ander soort kwaliteit dan jonge mensen nastreven. Oude mensen ‘hoeven niet meer zo nodig’, de carrière is al lang voorbij, veel dierbaren zijn hen al in de dood voorgegaan, er is geen zucht meer naar materie, dineren in restaurants of het rusteloos bereizen van de wereld hoeft niet meer. Oude mensen willen in deze fase van hun leven vooral frequent contact met anderen, liefs met hun dierbare kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen.

5523729

In veel verzorgingstehuizen en verpleeghuizen zit de man met de zeis in de recreatieruimte te wachten op zijn volgende klant. En als de bejaarde gewaar wordt van deze aanzegger van de dood, dan is er opvallend zelden verzet, maar veelal berusting. Het is voor de meeste ouderen wel goed geweest. Boven de overlijdensberichten in de kranten staat dan veelal ‘Na een welbesteed leven’; ‘Rustig is weggegleden in de dood’; ‘In de mist van Alzheimer is zij overgegaan in het licht’. Zelden is er strijd, zelden verzet, altijd berusting, veelal opluchting maar ook is er bij de nabestaanden een zoet gemis in de herinnering maar wel acceptatie.

De man met de zeis wordt bij oude mensen opvallend vaak een beetje geholpen. Een griep, een longontsteking (‘Friend of the aged’ zoals William Osler het noemde), een fatale beroerte geven velen het laatste onvermijdelijke zetje over de rand van het geleefde leven in de onvermijdelijke dood.

In de laatste weken heet de natuurlijke, te verwachten ‘dood aan ouderdom’ in veel gevallen ineens anders. Nu heet deze ‘Dood door corona’ en zijn overleden bejaarden ineens ‘Coronaslachtoffers’. Een overleden bejaarde is ineens een cijfer in de dagelijkse ronkende update van het RIVM. Deze cijfers maken in de samenleving indruk. ‘Alweer 130 Coronaslachtoffers te betreuren’. ‘Vandaag gelukkig minder Coronadoden’. Is dit het ‘nieuwe normaal’, een term waar ik toch wel wat toenemend jeuk van begin te krijgen.

Er is immers geen verschil tussen de dood door het coronavirus en andere onvermijdelijke laatste zetjes zoals influenza of de banale longontsteking. Zij komen allen in de laatste levensfase, verlopen vrijwel altijd gelijk en artsen en verzorgenden in de eerste lijn verwachten deze laatste zetjes en accepteren in samenspraak met de oude zieke en diens naasten in de meeste gevallen dit als het einde is van het aardse bestaan en sturen hen niet in naar ziekenhuizen. Dat dient immers in de meeste gevallen ook geen doel.

Voorafgaande aan de Coronacrisis hield geen enkele krant een lijstje bij van hoeveel ouderen dagelijks waren overleden aan de influenza of een banale pneumonie. Vorige week werd in de kranten gekopt dat ‘Het CBS honderden coronadoden meer zag dan het RIVM’ In de berichtgeving stond dat negen van de tien van deze overledenen ouder waren van 65 jaar.  In de statistiek van het CBS valt echter te zien dat dit dan vooral ouderen van 80 jaar of meer zijn. Het ging om de onverwachte oversterfte. Heel normaal tijdens een rondwarend virus, zoals elk jaar ten tijde van influenza. Van velen is niet vastgesteld dat infectie met het coronavirus het laatste zetje was, maar dit is wel de grote verdachte. De media schroomde niet om dit wijdlopig onder de aandacht te brengen. De coronaramp was immers nog groter dan we hadden gedacht. Het aantal doden was wellicht tweemaal zo hoog. Ik vermoed dat veel weldenkende artsen zonder te testen de dood in de laatste levensfase hadden geaccepteerd als normaal en te verwachten overlijden. Het dient echt geen doel te weten door welk virus of welke bacterie de fatale longontsteking was ontstaan.  Zelfs niet in een tijd waarin corona het hele leven blijkt te beheersen. Een ander bericht: ‘Ruim vijftig coronadoden in Rotterdamse verpleeghuizen’. De ‘Helft van de dementerende ouderen op één afdeling overleden’. Als deze dementerende ouderen aan influenza waren overleden, zoals elk jaar tijdens de seizoengriep gebeurt, dan vraag ik mij af of dat de krant had gehaald. Het is goed om te realiseren dat in de winter van 2017-2018 naar schatting tussen 9.000 en 10.000 mensen in Nederland zijn overleden aan infectie met het influenzavirus. Het betrof in de meeste gevallen ook hier ouderen. Hetgeen te verwachten was.

We leven klaarblijkelijk in een illusie van onsterfelijkheid. Zeker in tijd van corona. We willen en kunnen klaarblijkelijk niet accepteren dat oude mensen in de laatste levensfase komen te overlijden. Waaraan zij doodgaan? Dat doet er niet toe. Het was immers te verwachten. Maar, heel opvallend, niet in de tijd van corona. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (sic) gaat onderzoek doen naar sterfgevallen in het Rotterdamse verpleeghuis De Leeuwenhoek alwaar vijftien dementerende ouderen zijn overleden, vermoedelijk aan het coronavirus, maar het kon ook influenza zijn. Minister De Jonge stelde tijdens de ministerraad: ‘De signalen over deze locatie zijn natuurlijk serieus genoeg om te willen weten: wat is hier aan de hand?’. Heeft de inspectie in de winter van 2017-2018 ook onderzoek ingesteld naar de duizenden influenzadoden? Was het toen ook onderwerp van de ministerraad? Wat is er aan de hand? Dit: Oude mensen in de laatste levensfase gaan dood aan een fatale infectie door een virus of bacterie. Zoals dat al vele honderden jaren, jaar in jaar uit, gebeurt.

Om te voorkomen dat ouderen komen te overlijden aan het coronavirus (of ander virus of bacteriële luchtweginfectie) worden zij nu ineens streng geïsoleerd. Juist hetgeen waardoor zij nog kwaliteit ervaren in hun laatste levensfase dat wordt hen nu resoluut en zonder eigen inspraak afgenomen. Sociale interactie met hun geliefden moet digitaal via Skype of vanachter glas. Kleinkinderen mogen niet meer worden geknuffeld, mogen niet meer worden aangeraakt, mogen niet meer op bezoek komen, de kinderen van de ouderen mogen hen niet meer bezoeken, zoenen of omhelzen. Ik zag om een verzorgingstehuis in mijn woonplaats dreigende rood-witte linten gespannen. A place not to be. Fysieke communicatie is ineens een taboe geworden, terwijl aanraking bij ouderen zo belangrijk is. Social distancing en isolatie is voor ouderen vreselijk. Skin hunger wordt het genoemd, het schadelijk ontberen van lichamelijk contact. Anderhalve meter (en meer) distantie zal voor velen fataal worden doordat zij ontredderd verkommeren in isolement. Dementerenden zullen echt niet begrijpen waarom hun geliefden niet meer op bezoek komen. Een humanitaire ramp voltrekt zich momenteel in het rusteloos streven om het aantal coronadoden zo laag mogelijk te houden. Begrijp mij goed, elk overlijden van een dierbare is voor de naasten een amputatie, maar in de laatste levensfase is het iets waar wij ons wel op kunnen voorbereiden. Onsterfelijkheid is écht een illusie. Daar moeten we ons veel meer van bewust zijn en laten we een medemens die op hoge leeftijd komt te overlijden niet kil statistisch verwerken als een ‘coronadode’ maar als een natuurlijk en te verwachten overlijden na een lang leven.  Boven het overlijdensbericht moet geschreven worden: ‘Na een welbesteed leven is rustig op hoge leeftijd overleden’ maar laat dat overlijden dan om basale humanitaire redenen wel plaats vinden in de aanwezigheid van hen die er voor de oudere nog toe doen. Ik moest denken aan het prachtige lied van Claudia de Breij ‘Mag ik dan bij jou’. Zij eindigt met:

Als het einde komt
En als ik dan bang ben
Mag ik dan bij jou?
Als het einde komt
En als ik dan alleen ben
Mag ik dan bij jou?

Gaan wij dit mensen onthouden?